Den Doodendraad Hamont Achel

Wie tegenwoordig door de rustige natuur rond Hamont-Achel wandelt of fietst, kan zich bijna niet voorstellen dat hier tijdens de Eerste Wereldoorlog een levensgevaarlijke grensversperring heeft gestaan. Toch liep door deze omgeving ooit de beruchte Doodendraad, in de streek ook wel “Den Doodendraad” of “Den Droad” genoemd.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was België bezet door Duitsland, terwijl buurland Nederland neutraal bleef. De grens tussen beide landen werd daardoor belangrijk. Mensen probeerden via Nederland te vluchten, berichten over de grens te brengen of goederen te smokkelen. Om deze grensovergangen moeilijker te maken, liet de Duitse bezetter een lange elektrische draadversperring aanleggen.

De versperring bestond uit houten palen met meerdere draden waarop een gevaarlijk hoge elektrische spanning stond. Aanraking kon dodelijk zijn. Voor veel inwoners van de grensstreek veranderde hierdoor het dagelijkse leven. Plaatsen die vroeger gemakkelijk bereikbaar waren, werden plots van elkaar gescheiden en de grens werd streng bewaakt.

Ook Hamont-Achel kreeg met deze versperring te maken. De draad liep door een gebied dat tegenwoordig juist bekendstaat om zijn rust, bossen en wandel- en fietsroutes. Mensen probeerden destijds op allerlei manieren langs, onder of over de versperring te komen. Dat was niet zonder gevaar en verschillende pogingen eindigden tragisch.

De Doodendraad vandaag

Om dit bijzondere stukje geschiedenis zichtbaar te houden, zijn in Hamont-Achel reconstructies van de Doodendraad gemaakt. Zo kun je in het duinengebied van Beverbeek een groot nagebouwd gedeelte bekijken. Ook bij De Ezel en de Achelse Kluis zijn reconstructies te vinden.

Bij de reconstructies krijg je een indruk van hoe indrukwekkend en bedreigend de versperring destijds moet zijn geweest. Langs het traject staan informatieborden waarop meer wordt verteld over het leven aan de grens, de bewaking en de pogingen om de draad toch te passeren.

Het contrast met de omgeving is groot. Waar vroeger soldaten patrouilleerden en de elektrische draad een gevaarlijke grens vormde, kun je nu vrij door de natuur wandelen en zelfs zonder problemen de Belgisch-Nederlandse grens oversteken.

Een plek om even bij stil te staan

Den Doodendraad is misschien geen traditionele attractie met grote gebouwen of drukke bezoekerscentra, maar juist daardoor is een bezoek bijzonder. Midden in de natuur krijg je een beeld van wat een grens tijdens oorlogstijd voor gewone mensen kon betekenen.

Voor liefhebbers van geschiedenis is het zeker interessant, maar ook tijdens een wandeling of fietstocht is het de moeite waard om hier even te stoppen. De reconstructie laat op een eenvoudige maar indrukwekkende manier zien hoe anders het leven in deze grensstreek ruim honderd jaar geleden was.

Den Doodendraad in Hamont-Achel is daarmee een bijzondere herinnering aan de Eerste Wereldoorlog en een stukje lokale geschiedenis dat niet vergeten mag worden.